Кога ќе го исклучиме службениот компјутер и ќе ги спакуваме куферите, сите посакуваме нешто едноставно – мирен одмор без здравствени проблеми. Но, и најмала незгода или здравствена непријатност може да го расипе планираниот одмор. Проверете како да постапите при најчестите здравствени проблеми што се случуваат на одмор, како и зошто е паметно да склучите здравствено патничко осигурување пред патувањето.
Изгореници
Кожата помни сè – и претерувањето со сончање на одмор и невниманието при готвење или печење.
Стручњаците сè почесто предупредуваат дека препланетоста всушност претставува оштетување на кожата. Се препорачува да се избегнува сонцето во најтоплиот дел од денот. На море или планина, не е доволна само крема за сончање – заштитете се со облека, шешир и престој во сенка додека сонцето не стивне.
Сончевите изгореници се манифестираат како црвена, болна кожа, понекогаш со меури и зголемена телесна температура. Ладете го местото со ладни облоги, нанесете хидратантна крема со алое вера или гел за ладење и избегнувајте изложување на сонце неколку дена.
Исто така, изгорениците при готвење или скара бараат брза реакција. Испирајте ја кожата со млака вода најмалку 15 минути. Ладната вода може да предизвика промрзнини, кои дополнително можат да ја оштетат кожата. Намачкајте го изгореното место со крема за изгореници (по можност со алое вера), заштитете го од инфекција и следете ја состојбата. Доколку се појават меури, подлабоки повреди или знаци на инфекција – задолжително обратете се кај лекар.
Од штетното дејство на сонцето заштитете се со облека и шешири и останете во сенка сè додека зрачењето не се намали во доцните попладневни часови.
За сите видови изгореници важи дека е неопходно да се побара лекарска помош доколку се појават меури, подлабоки оштетувања или знаци на инфекција на кожата.
Сончаница и топлотен удар
Високите температури и дехидрацијата можат да предизвикаат сончаница, односно топлотен удар – состојба при која телото веќе не може да ја регулира својата температура. Зголемена температура, главоболка, вртоглавица, сува и црвена кожа се знаци дека треба веднаш да се преземат соодветни мерки. Лицето со сончаница треба да се премести во сенка, да се разлади со влажни облоги и да се хидрира со течности.
Ако симптомите не се повлечат и се појави збунетост – веднаш побарајте лекарска помош. Најризични се децата, постарите лица и лицата со хронични заболувања. Сончаницата лесно може да се спречи со основна заштита – носење шешир, редовно внесување вода и избегнување сонце од 10 до 17 часот.
Изгореници од медуза
Капењето во море е едно од најголемите задоволства на летниот одмор, но контакт со медуза може да го расипе. Некои видови во Јадранот не се опасни, иако поради својата големина (нивниот „шешир“ може да биде со дијаметар до два метра) оставаат непријатен впечаток. Но, постојат и видови што испуштаат силен отров кој предизвикува печење.
Местото што го допрела медузата исплакнете го со морска вода и нанесете крема со антихистаминик или антисептик.
Кожата на местото каде што ве допрела медузата со своите пипала силно пече и чеша, а може да се појават и лузнасти дамки. Во тој случај, најпрво со гранче, кредитна картичка или сличен предмет (никако со крпа) отстранете ги пипалата од кожата. Не ги допирајте со рака, за да не ве испечат по прстите. Исплакнете го местото со морска вода (не со слатка вода!) и нанесете крема со антихистаминик, антисептик, гел со алое вера или други супстанци кои помагаат при заздравување на кожата (невен, кантарион, рибино масло). Делот од кожата што ја допрела медузата може да пече неколку часа. Никако не го чешајте местото на изгореницата. Ако се појави силна реакција – задолжително посетете лекар.
Убод од морски еж
Добрата вест е дека морските ежови живеат само во чисти води – колку што ги има повеќе, толку е морето почисто. Лошата вест е дека нивните убоди се многу болни. Кога ќе згазнете на морски еж, неговите боцки може да се скршат и да се забодат длабоко во кожата. Важно е што поскоро да ги отстраните со стерилна игла или пинцета, нежно да ги извлечете, да го исчистите местото со антисептик и да го заштитите со фластер за да спречите внес на бактерии. Доколку боцките останат во кожата, телото најчесто ќе ги исфрли преку воспаление. Ако болката е силна и долготрајна, и не можете нормално да одите – обратете се кај лекар.
Убоди и каснувања од инсекти
Среќна околност е што убодите од инсекти најчесто се безопасни, сè додека не сте алергични. Најчесто предизвикуваат чешање и локално отекување. Помагаат ладни облоги, креми со антихистаминик и избегнување на чешање.
Пчелите при убод оставаат жалец на местото, кој треба што побрзо да се отстрани од кожата. На него има меурче со отров што се ослободува отприлика две минути по убодот. Доколку жалецот се отстрани навреме, болката и чешањето можат да бидат значително поблаги.
Доколку телото реагира бурно – со отекување, интензивно чешање, болка или дури отежнато дишење – ситуацијата може да биде сериозна и да укажува на алергиска реакција.
Ако пчела или оса убоде лице кое е алергично, веднаш побарајте лекарска помош или јавете се на итна служба. Доколку при рака има лек или инјекција со противотров, треба веднаш да се примени – пред да започне реакцијата.
Местото каде што ве каснал крлеж набљудувајте го уште еден месец за да ги забележите можните знаци на Лајмска болест (борелиоза).
Од убоди на комарци и крлежи заштитете се со употреба на репеленти и носење облека со долги ракави и долги ногавици. Од крлежниот менингоенцефалит можете да се заштитите со вакцинација, како и од маларија, која во тропските краишта ја пренесуваат комарци.
Прикачениот крлеж отстранете го што е можно побрзо и внимателно. Најлесно се вади со пинцета или со специјална пинцета достапна во аптеките. Фатете го крлежот што поблиску до кожата, благо завртете го и внимателно извлечете го. Ако главата се одвои и остане под кожата, телото ќе ја исфрли преку воспаление, што не е опасно.
Местото на каснување набљудувајте го уште еден месец. Побарајте лекарска помош доколку забележите знаци на Лајмска болест – црвенило што се шири во облик на мета, црвеникаво-виолетова задебеленост на ушната ресичка или брадавицата на градата, како и симптоми како температура, проблеми со видот, главоболка и повраќање.
Труење со храна на патување
Запознавањето со нова кујна е дел од магијата на патувањето, но, за жал, нашиот дигестивен систем има свој праг на толеранција. Промените во ритамот на исхрана и непознатите егзотични јадења можат да го нарушат, а телото може бурно да реагира и на храна што не е подготвена според хигиенските стандарди на кои сме навикнати.
Труењето со храна се манифестира со дијареја, повраќање, болки во стомакот, а често и со зголемена телесна температура. Поради дехидрација може да се изгубат многу минерали и соли, па затоа се препорачува внес на доволно чиста, питка вода. Во водата можете да додадете прашоци за рехидратација (достапни во аптека), кои содржат оризов прав за ублажување на дијареја, или да пиете флаширани овошни сокови и изотонични напитоци.
Кога симптомите ќе се смират, започнете постепено да внесувате двопек, банани, варен компир, ориз, тестенини без сос и солени крекери.
Ако симптомите траат подолго или се работи за дете, постаро лице или личност со хронични заболувања, задолжително обратете се кај лекар.
Труењето со храна може да се спречи со внимателен избор на храна и пијалаци.
Избегнувајте вода од чешма, непастеризирано млеко, млечни производи, меко или тврдо варени јајца, сурово или недоволно термички обработено месо, риба и морски плодови, јадења од самопослужни бифеа и храна од улични продавачи.
Избирајте исклучиво флаширана вода и други напитоци, овошје и зеленчук што треба да се излупи пред консумација, како и добро сварена храна што се служи додека е топла.
Повреди на одмор
Колку и да сме внимателни, незгода може да нè изненади и на одмор – токму таму каде што е најмалку посакувана. Падови, исеченици, истегнувања и скршеници се чести придружници на активности како прошетки во природа, возење велосипед, тротинет или скутер, но и при сосема секојдневни активности како подготвување храна.
Основната прва помош вклучува дезинфекција на раната, имобилизација на повредениот дел од телото и ладење со ладни облоги. Ако има обилно крварење, силна болка или сомнеж за скршеница – задолжително обратете се кај лекар.
Една од најчестите причини за сериозни повреди на ‘рбетот се скоковите во плитка вода. Пред да скокнете, проверете дали водата е доволно длабока. Длабочината може да се менува поради плима и осека, па проверувајте неколкупати во текот на денот.
На повредената личност помогнете ѝ да излезе од вода и проверете дали ги чувствува екстремитетите. Положете ја на тврда подлога и поместувајте ја што е можно помалку. Веднаш повикајте итна медицинска помош.
Безгрижен одмор со патничка аптека и патничко осигурување за странство
Патничката аптека и основниот комплет за прва помош можете да ги подготвите сами или да се посоветувате во аптека пред одмор, каде што ќе ви препорачаат што да понесете. Пред поаѓање, проверете каде се наоѓа најблиската здравствена установа на вашата дестинација. И што е најважно, склучете патничко осигурување уште дома и зачувајте го бројот за асистенција во именикот на телефонот. Не затоа што очекувате најлошо, туку за да заминете на одмор без грижи.
Основна патничка аптека треба да содржи:
- крема за сончање (со УВ заштита 30+),
- репелент против комарци и крлежи,
- лекови против болка,
- прашок за рехидратација и активен јаглен,
- антисептички гел или крема,
- фластери, стерилна газа, завој,
- термометар,
- гел за убоди од инсекти,
- крема со алое вера или рибино масло,
- капки за очи или нос,
- лекови што редовно ги земате.
Патничко осигурување за странство нека биде дел од вашиот багаж
Здравствените трошоци во странство можат да бидат многу високи. Ако се најдете во неволја далеку од дома, помошта при пронаоѓање лекар и покривање на трошоците за прегледи, транспорт и лекови е од непроценливо значење. Со здравственото патничко осигурување ќе имате:
- 24-часовна асистенција,
- организирана медицинска помош,
- покривање на трошоците за лекување.
Осигурувањето може да се склучи онлајн и за членови на семејството, како и за повеќе лица што патуваат заедно.
